Ver Anders Veranderen -1- voorwoord

Laat me niet alleen

Op 19 april 2019 is Martien Vissers overleden; een bijzonder mens waar ik veel van heb geleerd. Niet lang voor zijn dood heb ik hem beloofd een boek te schrijven over de ideeën die zich in onze gesprekken gevormd hebben. Ik kan op het moment niet voor een boek zorgen. Toch wil ik mijn belofte gestand doen door het publiceren van een serie tweewekelijkse blogposts. Ik hoop dat mijn teksten jullie zullen inspireren zijn gedachtegoed verder tot bloei te brengen door het posten van reacties in de vorm van passende beelden, anekdotes of teksten van Martien zelf of anderszins. Alsjeblieft, corrigeer mij als ik in mijn teksten de plank mis sla.

Onderstaande is geschreven toen Martien nog leefde. Hij heeft het echter nooit mogen lezen.

Lieve Martien,

Dit is jouw boodschap zoals het bij mij grond heeft gevonden en tot bloei is gekomen. Het is niet van jou; het is niet van mij. We hebben elkaar in dit beeld van de levensloop gevonden, maar we bekijken dat beeld vanuit een bijna gespiegeld oogpunt.

Het begint al met het feit dat jij een man bent en ik een vrouw. Dan versta ik ‘man’ en ‘vrouw’ op de dialectische manier van vroeger tijden. We zijn natuurlijk beiden een tussenvorm. Jij bent als zorgzame vader van twee puberende meiden op het moment ‘vrouwelijker’ dan ik met mijn moederschap dat al gevorderd is tot het stadium dat ik mijn kinderen liefdevol losgelaten heb. En ik heb als (ex)natuurkundige vaak een wat mannelijker visie dan jij als (ex)priester.

Ook onze achtergrond is totaal anders. Jij groeide op in het traditionele Brabantse boerengezin van voor de oorlog, ik in het gebroken, agnostische, intellectuele gezin van de hippietijd. Jij begon als missionaris in Centraal-Afrika te twijfelen aan het bestaan van een God die van priesters het celibaat eiste en ik had een oma die met God mijn honger naar ouderlijke liefde voedde en op wiens begrafenis ik mijn eerste communie ontving. We hebben elkaar ontmoet bij de Kapel in Eindhoven waar ik voorganger was en jij ter kerke ging.

Deze serie blogposts is geschreven vanuit ons latere geloof in een God van het niet-weten: Ik-ben-die-ik-ben die van ons vraagt om het leven open tegemoet te zien. We zijn elk op een unieke manier op weg door ons leven en daarin is ons geloof een leidraad die steeds maar weer onder vuur ligt, omdat we, elke keer dat we het Eigene denken te begrijpen, de Ander uit het oog verliezen.

De inhoud van deze serie is mijn oogst uit onze gesprekken over het helende mysterie van de sacramenten. Ik hoop dat je jezelf in mijn verhalen terug kunt vinden.

Vriendengroet.


Er was nog een derde persoon bij de gesprekken, dat was Bernard de Gier … Een goede vriend van Martien in de congregatie van de Heilige Geest uit de tijd dat missie nog geen vies woord was. Martien ging naar Centraal Afrika en Bernard naar Papoea Nieuw-Guinea, waar ze in plaats van de verkondigers van het Woord van de Almachtige God eerder ontwikkelingswerkers waren; waar ze in hun ontmoeting en hun waardering voor de bevolking aldaar in contact zijn gekomen met het Eeuwige dat ze nooit meer hebben kunnen vastgrijpen of op een andere manier begrijpen, maar die hen meer heeft gevormd dan de traditionele God van hun ouders ooit heeft kunnen doen.

In onze gesprekken was Martien degene die het kader schiep, met zijn idee om in de Catharinakerk in Eindhoven een plek te scheppen waar de rituelen en symbolen rond de zeven Rooms-katholieke sacramenten verbeeld zouden worden op een manier die elke inwoner van Eindhoven, ongeacht geloof of achtergrond, zou aanspreken; een plek voor stilte, innerlijke beleving, en bezinning voor brede lagen van de bevolking.

Bernard was degene die het sacrament breder wilde trekken naar de rites de passages die in verschillende culturen op verschillende manieren vorm krijgen. Rites rond volwassenwording of rites van meer cyclische aard zoals die rond de jaarwisseling. Van hem stamt het idee dat in zo’n rite de passage een overgang te ervaren is van de ene levensfase in de ander. Je maakt je, soms met pijnlijke rituelen, los van de oude gedragsregels terwijl je je het nieuwe nog eigen moet maken. Er is een tussenfase waar het contact tussen jou en je Schepper mogelijk wordt. Op deze scharnierpunten heeft religie een stem; op deze scharnierpunten krijgt je leven richting.

We brachten al deze hoogverheven ideeën terug op aarde door ze te koppelen aan de biologische fases in het leven van een bloem: ontkiemen, groeien, uitwisselen van grondstoffen, voortplanten, vervallen en sterven. Fases die natuurlijk in elkaar overgaan in constante groei en verval, waarna de bloem voeding wordt voor ander leven.

In deze serie heb ik het over het leven als een constante verandering, een altijd maar weer groeien en vervallen naar … De richting is ons niet altijd duidelijk, die kan je ook niet altijd aangereikt worden. Je kunt alleen luisteren naar jezelf, naar de ander of allicht de Ander en hopen dat zich vanuit de dialoog een weg openbaart.


Lieve Martien,

Ik kan jouw ideeën niet verbeelden zoals jij dat voor ogen had. Ik ben geen tekenaar, ik ben geen beeldhouwer, maar ik probeer ze in woorden te vangen.

Ik hoop dat ze in de lezer vrucht mogen dragen.


Als je, op het moment dat ik een blogpost plaats, gewaarschuwd wilt worden, meldt je dan aan voor de mailinglijst. Je kunt jezelf op elk moment weer afmelden.

Deel dit verhaal op social media

3 Replies to “Ver Anders Veranderen -1- voorwoord”

  1. Wat een prachtige warme woorden, zinnen. Wat een rijkdom om dat met ons te delen.
    Ik heb het op de facebook pagina van De Kapel gezet en we zullen er aandacht aan besteden in onze nieuwsbrief.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *